از بنگاه‌داری تا پلتفرم‌داری; بازآفرینی زنجیره ارزش گروه مالی صبا تامین

تحول برای نهادهای بزرگ اقتصادی و اجتماعی که ماموریت آن‌ها به آینده و اهداف اجتماعی گره خورده، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برخاسته از امانت‌‌داری این نهادها است. در این چارچوب، گروه مالی صبا تامین، به عنوان بازوی تخصصی حوزه مالی در منظومه شستا، در نقطه‌ای ایستاده که تصمیم‌های امروز آن، کیفیت رفاه و امنیت اقتصادی را به صورت بین‌النسلی شکل می‌دهد. در چنین جایگاهی، پرسش اصلی دیگر این نیست که آیا باید وارد عرصه‌های نوین شد یا خیر، بلکه این است که چگونه می‌توان با حفظ اصول بنیادین امانت‌داری، شفافیت و سلامت اقتصادی، به الزامات جهان در حال تغییر پاسخ داد.

صبا تامین صرفا یک هلدینگ مالی نیست. بلکه در میان زنجیره‌ای قرار دارد که از بازار سرمایه آغاز شده و به رفاه اجتماعی، بازنشستگی و امنیت اقتصادی میلیون‌ها نفر ختم می شود. چنین جایگاهی، ما را ناگزیر می‌کند که تحولات محیطی را نه به عنوان روندهای حاشیه‌ای، بلکه به مثابه سیگنال‌های راهبردی در نظر بگیریم. محیطی که امتداد تاثیرات آن در سند راهبردی شستا نیز قابل مشاهده است. به نحوی‌که تاکید بر خلق ارزش پایدار از طریق سرمایه‌گذاری هوشمند و مدیریت بهینه سبد دارایی‌ها، نشان می‌دهد که ادامه مسیر با الگوهای سنتی بنگاه‌داری، نه تنها بازدهی را محدود می‌کند، بلکه ریسک تمرکز، ناکارآمدی و عدم شفافیت را نیز افزایش می‌دهد.

در سطحی کلان‌تر، تحولات جمعیت شناختی و فشار فزآینده بر نظام‌های بازنشستگی، ضرورت این همسویی را دو چندان کرده است. افزایش امید به زندگی، تغییر نسبت بیمه‌پردازان به مستمری‌بگیران و محدودیت منابع، به وضوح نشان می‌دهد که بیشینه‌سازی بازدهی، دیگر صرفا یک هدف مالی نیست، بلکه شرط حیاتی برای پایداری اجتماعی است. در چنین شرایطی، مدیریت دارایی بدون اتکا به داده‌های دقیق، تحلیل‌های بلادرنگ و ابزارهای نوین مالی، به‌معنای پذیرش ریسک‌های غیرضروری است؛ جایی که فناوری مالی و اقتصاد پلتفرمی نه به‌عنوان یک مد زودگذر، بلکه به‌مثابه زیرساخت تصمیم‌سازی و خلق تجربه‌ای نوین در خدمات مالی معنا پیدا می‌کنند.

از طرفی دیگر، تغییر انتظارات ذی‌نفعان نیز واقعیتی انکار ناپذیر است. شفافیت، پاسخگویی و دسترسی دیجیتال، امروز به مولفه‌های اصلی اعتماد نهادی تبدیل شده‌اند. بیمه‌پردازان، مستمری‌بگیران، سرمایه‌گذاران نهادی و حتی نهادهای ناظر، امروز با منطق دیجیتال می‌اندیشند. آن‌ها انتظار شفافیت، دسترسی آسان، پاسخگویی سریع و تجربه یکپارچه دارند. اعتماد نهادی دیگر صرفا با سابقه تاریخی یا مقیاس دارایی ساخته نمی‌شود. اعتماد امروز در تجربه کاربر، کیفیت داده و شفافیت شکل می‌گیرد. شستا نیز در سند راهبردی خود، شفافیت و سلامت اقتصادی را سنگ بنای اعتماد می‌داند و بر همین اساس، حرکت به سمت دارایی‌های مالی شفاف، گزارش‌پذیر و قابل پایش را در اولویت قرار داده است.

از سوی دیگر، منطق خلق ارزش در اقتصاد جهانی نیز به صورتی بنیادین تغییر کرده است. مزیت رقابتی بیش از آنکه در تملک دارایی‌های فیزیکی باشد، در توان مدیریت داده و توسعه شبکه‌های تعاملی نهفته است. اقتصاد پلتفرمی، این تغییر پارادایم را نمایندگی می‌کند، اقتصادی که در آن ارزش از طریق اتصال بازیگران، کاهش اصطکاک، تحلیل رفتار و شخصی‌سازی خدمات خلق می‌شود. نهادهای مالی بزرگ دنیا نیز سال‌ها است که در حال حرکت به سمت این منطق پلتفرمی هستند، زیرا دریافته‌اند که بدون این گذار، قدرت اثرگذاری آن‌ها در زنجیره ارزش به تدریج تحلیل می‌رود.

برای گروه مالی صبا تامین، این تحولات صرفا یک روند در نظام مالی نبود، بلکه هشداری نهادی تلقی می‌شود. هلدینگی با این مقیاس، اگر نتواند فناوری را از سطح ابزار و پشتیبان، به سطح راهبرد و حکمرانی ارتقا دهد، ناخواسته میدان را به بازیگران کوچک‌تر و چابک‌تر واگذار خواهد کرد. بنابراین ایجاد صباتک، پاسخ ساخت‌یافته ما به این مجموعه چالش‌ها و الزامات بود. اما از همان ابتدا روشن بود که صباتک قرار نیست یک شرکت فناوری اطلاعات به معنای کلاسیک آن باشد. تجربه سال‌های گذشته به ما آموخته بود که نگاه پروژه‌ای به فناوری، حتی اگر در کوتاه‌مدت کارآمد به نظر برسد، در بلندمدت به افزایش هزینه، ناهماهنگی و فرسایش منابع منجر می‌شود. ما بارها دیده بودیم که سامانه‌ها به جای حل مسئله به خود مسئله تبدیل می‌شوند. این تجربه‌ها یک پیام روشن داشتند؛ فناوری، اگر در سطح راهبردی و یکپارچه تعریف نشود، نه تنها ارزش‌آفرین نیست، بلکه ضد‌چابکی خواهد بود.

در مقابل، بررسی تجربه‌های موفق داخلی و بین‌المللی نشان می‌داد که نهادهایی که توانسته‌اند یک بازوی متمرکز و داده محور فناوری مالی ایجاد کنند، هم‌زمان چند هدف یعنی یکپارچه‌سازی داده و فرآیند، کاهش هزینه‌های تکراری، افزایش سرعت تصمیم‌گیری و مهم‌تر از همه ایجاد بستر تجربه دیجیتال را محقق کرده‌اند. در این الگو، فناوری دیگر «پشتیبان» نیست، بلکه موتور خلق ارزش است. پلتفرم تبدیل می‌شود به ستون فقرات سازمان و واحدها و بنگاه‌های مختلف به جای توسعه پراکنده، بر بستر یک زیرساخت مشترک ارزش می‌آفرینند.

صباتک با همین منطق متولد شد و نقش خود را نه به‌عنوان پیمانکار سامانه، بلکه به‌عنوان معمار پلتفرم مالی گروه ایفا می‌کند. صباتک در این چارچوب، صرفا یک ابزار فناورانه نیست، بلکه بخشی از معماری جدید زنجیره ارزش صبا تامین است. این رویکرد امکان هم‌افزایی واقعی میان شرکت‌های تابعه و توسعه نهاد فناوری و نوآوری را در گروه مالی صبا تامین فراهم می‌کند. اهدافی که در قلب راهبرد شستا قرار دارند.

ورود صبا تامین به حوزه اقتصاد پلتفرمی و فناوری مالی، نه یک تصمیم تاکتیکی، بلکه یک بازاندیشی راهبردی در نقش هلدینگ‌ مالی صبا تامین مبتنی بر روندهای جهانی است. جهانی که در آن سرمایه بدون داده ناتوان، داده بدون پلتفرم بی‌اثر و پلتفرم بدون اعتماد بی‌معنا است.

ایجاد صباتک و ورود صبا تامین به حوزه اقتصاد پلتفرمی و فناوری‌های مالی، نه یک حرکت مستقل، بلکه ترجمان عملی راهبرد بالادستی شستا است. این مسیر، تلاشی برای پیوند سرمایه با داده، فناوری با حکمرانی و بازدهی اقتصادی با مسئولیت اجتماعی است، زیرا ما باور داریم که تنها از این مسیر است که می‌توان امانت نسل امروز را به ثروت پایدار نسل‌های آینده تبدیل کرد. مسیری که شستا ترسیم کرده و صبا تامین خود را متعهد به پیمودن آن می‌داند.

ما باور داریم که صباتک آغازی در مسیر بازطراحی نظام بازنشستگی مبتنی بر فناوری‌های دیجیتال است. مسیری که فراتر از پاسخ به بحران مالی و ساختاری صندوق‌ها، تلاش می‌کند با خلق تجربه دیجیتال یکپارچه، کیفیت تعامل و اعتماد ذی‌نفعان را ارتقا دهد. ما صباتک را گامی می‌دانیم در مسیر طراحی و شکل‌دهی تجربه سالمندی هوشمند، انسانی‌تر و مبتنی بر داده و فناوری دیجیتال در کشور، تجربه‌ای که کرامت، استقلال و رفاه سالمندان را در مرکز توجه سیاست‌گذاری و نوآوری قرار می‌دهد و آینده‌ای پایدار بر پایه اعتماد عمومی و حکمرانی هوشمند داده محور ملی برای نسل‌های امروز و فردا خلق می‌کند.

صباتک پلی راهبردی میان نظام بازنشستگی و اکوسیستم فین‌تکی و استارتاپی کشور ایجاد می‌کند؛ پلی که نهاد بزرگ و بین‌نسلی را به جریان زنده نوآوری، ایده‌های نو و ظرفیت‌های خلاق دیجیتال متصل می‌سازد. صباتک با این رویکرد بستر جذب، آزمون و بکارگیری ایده‌های نوآورانه و همچنین میدان نقش‌آفرینی نخبگان و استعدادهای دیجیتال کشور را فراهم می‌کند تا فناوری، سرمایه انسانی و ماموریت اجتماعی در یک مسیر هم‌افزا قرار گرفته و تحول پایدار را در نظام بازنشستگی از دل اکوسیستم نوآوری شکل دهد.

راهبرد ما در صبا تامین، با ایجاد صباتک آغاز شد، اما به آن ختم نمی‌شود. هدف، عبور از پروژه‌محوری به پلتفرم‌محوری، استقرار داده‌محوری به عنوان اصل حکمرانی، تقویت هم‌افزایی درون‌گروهی و اتصال هوشمندانه به اکوسیستم فناوری و نوآوری کشور است. فناوری برای ما هدف نیست. ابزار تحقق ماموریت بین‌نسلی صبا تامین است، ماموریتی که در آن، حفظ و افزایش ارزش دارایی‌ها باید هم زمان با ارتقای کیفیت خدمات مالی و رفاهی دنبال شود.